
Agrariërs beschikken over grond, ondernemerschap en vaak ook een flinke energiebehoefte. Toch wordt maar een heel klein deel van de zonneparken ontwikkeld en beheerd door agrariërs. Dat lijkt op het eerste gezicht een gemiste kans. In de praktijk is energieproductie op landbouwgrond echter complexer dan gedacht.

Netcongestie hoeft nieuwbouw niet stil te leggen. Bij Lelystad Airport realiseren ontwikkelaar DHG en energie-adviseur Joulz een logistiek project dat grotendeels in zijn eigen energie voorziet. Niet omdat zij volledig 'off-grid' willen bouwen, maar omdat het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit biedt. Het lokale energiesysteem maakt de bouw toch mogelijk en kan daarmee een voorbeeld zijn voor toekomstige gebiedsontwikkelingen.

De energietransitie van Cosun Beet Company is ambitieus: 45% minder CO₂-uitstoot in 2030 en klimaatneutraal in 2050. Maar volgens CFO Hans Schuil en Energy Transition Manager Bas Nijssen lukt dat alleen als verduurzaming ook economisch verantwoord blijft. Ze vertellen waarom Cosun bewust kiest voor bewezen technologie, waarom sommige duurzame ideeën al vroeg afvallen en welke obstakels de industrie daarbij tegenkomt.

De Europese CSRD leek uit te groeien tot een ingrijpende rapportageverplichting voor duizenden bedrijven. Inmiddels heeft het Omnibus-pakket de regels ingrijpend aangepast en blijven naar verwachting nog slechts zo'n 220 Nederlandse ondernemingen over. Wat betekent dat voor bedrijven die zich al jaren voorbereiden? Wim Bartels, Senior Sustainability Partner bij Deloitte en lid van de EFRAG Sustainability Reporting Board, legt uit wat er verandert en wat hetzelfde blijft.

KPN begon al vroeg met verduurzamen. Maar ook voor een bedrijf dat al jaren investeert in groene energie blijft de energietransitie een zoektocht. Want elke euro kun je maar één keer uitgeven: aan extra netwerkcapaciteit of aan verduurzaming waarvan de opbrengst pas jaren later zichtbaar wordt. "Die afweging maken we voortdurend", zeggen KPN-medewerkeres Franklin Manders en Jeroen Cox in ENTRA's dubbelinterview Van Watt tot Winst.

Bij afvalspecialist PreZero is het sluiten van de kringloop de kernactiviteit. Juist dat vraagt om investeringen, energie en technologie; schaarse ingrediënten in de energietransitie. Daardoor draait verduurzaming niet alleen om ambitie, maar ook om keuzes maken. Netcapaciteit is niet onbeperkt beschikbaar, investeringen concurreren om hetzelfde budget en niet alles kan tegelijk. De vraag is daarom steeds waar de grootste impact te behalen valt.

Het netwerk van VodafoneZiggo moet altijd blijven draaien. Als het stroomnet uitvalt, bij extreem weer, maar ook als het energieverbruik stijgt door het groeiende dataverkeer. Dat maakt de energietransitie allerminst eenvoudig. "Binnen de mogelijkheden zoek je eigenlijk altijd naar verbetering."

PaperFoam uit Barneveld ontwikkelt en produceert verpakkingen op basis van zetmeel en vezels, als alternatief voor plastic en piepschuim. Daarmee helpen ze klanten direct hun scope 3‑emissies te verlagen. En juist daar ligt voor PaperFoam de grootste milieu-impact. "Dat neemt niet weg dat we ook onze verantwoordelijkheid nemen om ons eigen productieproces te verduurzamen."

De energietransitie vraagt om innovaties zoals waterstofinstallaties, batterijsystemen en 'carbon capture and storage'. Maar juist bij dit soort nieuwe technologie ontbreekt vaak de schadehistorie waarop verzekeraars hun acceptatie baseren. Daardoor komen projecten soms moeilijk van de grond. Toch is verzekerbaarheid zelden de echte 'showstopper', zeggen Hanneke van Oss (Bluewater Energy Services en voorzitter van NARIM) en Carolien Sala (INSVER). Volgens hen ligt de sleutel vooral bij vroegtijdige samenwerking, kennisdeling en maatwerk.

Voor een energie-intensief productiebedrijf als Wecoat is de energietransitie geen abstract vraagstuk, maar een directe ingreep in het hart van de operatie. Toch laat het familiebedrijf zich niet leiden door snelle winst. Investeringen moeten passen bij het proces én bij de langetermijnvisie. Ook met een terugverdientijd van acht jaar heeft het bedrijf vrede, zo vertellen financieel directeur Hans Lenaers en Richard de Jongh, verantwoordelijk voor kwaliteit, arbo, milieu en de 'supply chain'.