Het was een heet hangijzer rond grootschalige batterijsystemen tot 400 MWh: hoe ver van kwetsbare gebouwen zoals ziekenhuizen, dijken en woningen moet een systeem geplaatst zijn voor een aanvaardbaar risico's bij brand of explosie? Het ministerie wilde vaste afstanden hanteren, de sector vond die te streng en wilde de afstanden zelf kunnen berekenen. De sector krijgt nu zijn zin.
Het Nederlandse GIGA Storage heeft de financiering afgerond voor de bouw van megabatterij Albatross (350 MW, 1.400 MWh) in het Duitse Neuenkirchen, ongeveer zestig kilometer ten oosten van Enschede. Naar verwachting is de batterij begin 2029 operationeel.
De bescherming van het Europese elektriciteitsnet tegen cyberaanvallen vraagt om snellere informatie-uitwisseling. Binnen de EU moet daarvoor een meldplicht komen. Polen heeft intussen uitgebreid verslag gedaan van gerichte cyberaanvallen op energiesystemen. Die werden mede mogelijk gemaakt door gebrekkige digitale basisbeveiliging. De incidenten laten zien dat vergelijkbare aanvallen ook in andere Europese landen kunnen plaatsvinden.
Dynamische energiecontracten winnen terrein, zowel bij huishoudens als bij bedrijven. Maar als energieleveranciers elektriciteit en gas tegen actuele beursprijzen inkopen en die rechtstreeks doorberekenen aan hun klanten, waar verdienen ze dan nog aan? En hoe kunnen ze hun winstgevendheid verbeteren zonder het prijsvoordeel voor hun klanten teniet te doen? Het antwoord ligt niet zozeer in handig handelen op de energiemarkten, maar vooral in schaalgrootte, nauwkeurige verbruiksvoorspellingen, efficiënt portefeuillebeheer en lage operationele kosten.
De netbeheerders Liander, Enexis, Stedin hebben deze week GOPACS Auctions gelanceerd, een biedplatform waar bedrijven die flexibel vermogen beschikbaar hebben, capaciteitssturingscontracten (CSC's) kunnen sluiten met de netbeheerder. In later stadium sluit ook hoogspanningsnetbeheerder TenneT aan. Het bedrijf met het best passende bod krijgt de aanbieding van de netbeheerder gegund. Een dag van tevoren - op de day ahead-markt - wordt duidelijk of de netbeheerder het vermogen ook daadwerkelijk oproept.
Een marktgedreven aanpak achter de individuele meter schiet tekort, vindt systeemarchitect Willem van den Berg. "De kern is dat sturing met alleen een prijssignaal onvoldoende is. Een landelijke prijs zegt iets over de algemene schaarste en de marktwaarde van elektriciteit", stelt hij in een expertbijdrage.
Als een speler in het energiesysteem niet voldoet aan de regels voor cyberveiligheid, brengt die ook andere schakels in de keten in gevaar. Die kwetsbaarheid én bijkomende verplichtingen stonden centraal tijdens het 9e Cybersecurity Forum in Brussel (op 8 oktober). De sector maakte de balans op tussen regulering en de praktijk. "Je mag een kwetsbaar systeem nu opnemen in een stappenplan voor de komende jaren, maar het zou binnen enkele dagen tot een week opgelost moeten zijn."
Het vergunningenstelsel voor nieuwe energietechnologieën is complex, kennis ontbreekt en iedere regio hanteert haar eigen werkwijze, stelt advies- en ingenieursbureau Haskoning in een onderzoek. Standaard vooroverleg tussen initiatiefnemer en de behandelend casemanager en een landelijk ondersteuningspunt voor vergunningverleners zijn enkele maatregelen die hier verandering in moeten brengen.
Het Belgische bedrijf Lifepowr levert energiemanagementdiensten voor elektrische thuisapparaten, zoals batterijen, omvormers en laadpalen en binnenkort ook warmtepompen én het zet het geaggregeerde vermogen van deze apparaten in op de onbalansmarkten. De klant ziet het resultaat terug als één correctieregel op de energiefactuur. "Dit werkt het best met een gewoon vast of variabel leveringstarief."
GDS Avermieden is een privaat elektriciteitsnetwerk in Groningen, ontwikkeld en gerealiseerd door Novar en EmmettGreen. Het biedt duurzame energieprojecten een alternatief voor een aansluiting op het regionale net, waar capaciteit ontbreekt. "De alternatieven? Óf geen project, óf een heel laat project."
De energierekening wordt steeds complexer. Aan energieleveranciers de taak om hun klanten wegwijs te maken in de verschillende tarieven. Vattenfall heeft een digitale jaarrekening die bestaat uit meerdere lagen, waar je op kunt doorklikken. "Zo kom je steeds lager tot uiteindelijk een dagniveau met de verschillende uurprijzen. Daar krijgen we heel veel positieve feedback op."
Zolang het vooral de grote partijen zijn die op energiemarkten handelen, blijft de flexibiliteit van kleine marktdeelnemers onbenut. EPEX Spot presenteert deze week tijdens FLEXCON in Antwerpen het nieuwe lidmaatschapsplatform Direct+. Hiermee krijgen kleine spelers eenvoudiger toegang tot energiemarkten, terwijl netbeheerders flexibiliteit een boost kunnen geven.
In Nederland stijgt het aantal dynamische energiecontracten langzaam, maar gestaag. Hiermee kunnen consumenten profiteren van een lage energieprijs op momenten dat het aanbod hoog is. In Noorwegen heeft bijna iedereen een dynamisch energiecontract en daar zien de aanbieders dat het energieverbruik onder invloed van prijsprikkels verschuift. De situatie in beide landen is echter behoorlijk verschillend en kan niet zomaar één op één vergeleken worden, legt energiemarkt expert Anton Westra van Tibber uit.
Vanaf 2027 vervangt de Contract for Difference (CfD)-regeling de SDE++. De overheid blijft duurzame elektriciteit subsidiëren, maar producenten moeten bij een marktprijs boven de contractprijs het verschil terugbetalen. De regeling lijkt in die zin op de SDE++, maar verschilt onder meer in juridische vorm, concurrentie en risicoverdeling. Komende woensdag krijgen Kamerleden een technische briefing over het onderwerp; op 1 oktober vergadert de Tweede Kamercommissie Klimaat en Groene Groei over het wetsvoorstel.
Natuurlijk moeten er meer kabels de grond in om netcongestie het hoofd te bieden. Maar ondertussen zijn oplossingen ook te vinden in het flexibeler gebruik van het net. Bedrijven die flexibiliteit aanbieden vinden daarbij steeds vaker een enthousiaste afnemer in netbeheerders. Zij stellen zich volgens GOPACS-directeur Ranko Stojakovic ondernemender op dan voorheen. "Dat is een verandering die tijd kost, maar die ruimte op het net begint er echt al te komen."
De salderingsregeling stopt over enkele maanden. Daarmee komt er een definitief einde aan de 'fiscale batterij' voor zonnepaneelbezitters. Reden voor veel mensen om over te stappen naar een dynamisch energiecontract, waarmee je geld kunt besparen. Maar met de onrust in de wereld en stijgende energieprijzen, krijg je er ook onzekerheid voor terug. Hoe moet dat met de financieel kwetsbare groepen die de kosten niet kunnen dragen? En is dynamisch desondanks de richting waar we met z'n allen naartoe gaan? ENTRA legt het voor aan Remko ten Barge, voorzitter van de Vereniging van Dynamische Energieleveranciers.
