Tijdo van der Zee



In deze Focus onderzocht het team van ENTRA hoe groene waterstof een rol kan spelen in de energietransitie en vooral: hoe Europa op dit gebied nu eens wél leidend kan zijn, waar we het eerder bij batterijen en zonnepanelen uit handen hebben gegeven. Een voorzichtige conclusie: 'Made ín Europe' zal waarschijnlijk uitmonden in 'Made with Europe'. Dat is in ieder geval de richting die de markt ons wijst en waar de politiek vooralsnog geen stokje voor steekt.

De risico's voor de Nederlandse elektriciteitsvoorziening nemen de komende jaren sterker toe dan eerder werd verwacht. Dat blijkt uit de Monitor Voorzieningszekerheid 2026 van TenneT. Voor het eerst adviseert Tennet daarom expliciet een capaciteitsmechanisme in te voeren om voldoende regelbaar vermogen beschikbaar te houden. Brancheorganisatie Energie-Nederland steunt dat voorstel. Grootverbruikersvereniging VEMW is tegen.

Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland is waterstof een hot topic. De komende jaren moeten omgebouwde aardgasleidingen en nieuwe waterstofleidingen samen een 'waterstof-kernnet' van 9.700 km gaan vormen. Eén van de eerste puzzelstukjes in dit waterstofnet is Energiepark Bad Lauchstädt, waar vanaf eind dit jaar jaarlijks 27 miljoen m3 groene waterstof wordt geproduceerd, gedistribueerd en geconsumeerd.

Elektrolysebedrijf Power2X heeft een definitieve investeringsbeslissing (FID) genomen voor de bouw van de groene waterstoffabriek Djewels in Delfzijl. De elektrolyzer heeft en capaciteit van 20 MW en wordt direct gekoppeld aan de installaties van Nobian, dat in drie fabrieken op het chemiepark in Delfzijl producten als zout, chloor en natronloog en waterstof maakt.

De veiligheidsafstanden die het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voorstelt bij elektrische batterijen roepen veel vragen op, zo blijkt uit de reacties op een internetconsultatie.

De moeilijke opgave bij schaarse netcapaciteit: solidair blijven. Want waarom krijgen zij wel een aansluiting en wij niet? En ook: als wij na jarenlang op de wachtlijst te hebben gestaan eindelijk die felbegeerde aansluiting krijgen om onze verduurzamingsplannen uit te voeren, waarom zouden we ons dan nog druk maken om netcongestie die anderen raakt?

Nederland is een grote Europese waterstofspeler. Zowel met consumptie als met productie staan we op de tweede plaats in Europa, niet ver achter Duitsland. Ook interessant: we produceren in Nederland ongeveer net zoveel als dat we consumeren, al komt er vanuit België een bescheiden importstroom onze kant op. Waterstof in Nederland speelt nauwelijks een rol als energiedrager in het energiesysteem. Het kleinste molecuul is hier namelijk bijna altijd grondstof in de industrie.

Hoewel netbewust bouwen het elektriciteitsnet kan ontlasten, krijgen netbewuste projecten geen voorrang bij de aanvraag van een netaansluiting boven projecten die conventioneel gebouwd worden.

Netbeheerder Liander is een aanbesteding gestart voor regelbaar vermogen dat moet helpen om het elektriciteitsnet lokaal te ontlasten. Idealiter komt er een pool van tien partijen, die voor elke locatie telkens met elkaar in een "mini-competitie" uitmaken wie de installatie mag leveren. De installaties moeten mobiel zijn, zodat ze elders ingezet kunnen worden als ter plekke de netcongestie is opgelost. De aanbesteding is in totaal voor een vermogen tussen de 150 en 750 MW en heeft een looptijd van 10 jaar.

Gaat het goed met de financiering van startups in de energiesector? De aanvliegroute van de vraag blijkt bepalend voor het antwoord dat je erop krijgt. Alles bij elkaar opgeteld lijkt het niet zo slecht te gaan.