Een marktgedreven aanpak achter de individuele meter schiet tekort, vindt systeemarchitect Willem van den Berg. "De kern is dat sturing met alleen een prijssignaal onvoldoende is. Een landelijke prijs zegt iets over de algemene schaarste en de marktwaarde van elektriciteit", stelt hij in een expertbijdrage.
Het Belgische bedrijf Lifepowr levert energiemanagementdiensten voor elektrische thuisapparaten, zoals batterijen, omvormers en laadpalen en binnenkort ook warmtepompen én het zet het geaggregeerde vermogen van deze apparaten in op de onbalansmarkten. De klant ziet het resultaat terug als één correctieregel op de energiefactuur. "Dit werkt het best met een gewoon vast of variabel leveringstarief."
Dynamische energiecontracten maken het mogelijk om energieverbruik achter de meter te optimaliseren. Daarvoor wordt specifieke sturingshardware steeds vaker overbodig. De meeste elektrische auto's, omvormers en batterijen zijn ook vanuit de cloud aan te sturen. Daarmee verandert ook de rol van energieleveranciers, denken de mensen achter EnergyZero en Bliq-Qortex. Die verdienen in de toekomst niet per se geld met het verkopen van kilowatturen, maar met het optimaliseren van het energieverbruik van hun klanten.
Netbeheerders willen vanaf 2029 twee derde van het huidige capaciteitstarief voor transport vervangen door een tijds- en volumeafhankelijk tarief. Uit een analyse van Common Futures voor Vereniging Warmtepompen blijkt dat dit de businesscase van zowel all-electric als hybride warmtepompen verslechtert. Maar het goede nieuws is dat dit een beperkte verslechtering is: verwarmen met een warmtepomp blijft in de doorgerekende voorbeeldwoning aanzienlijk goedkoper dan met alleen een HR-ketel.
De energierekening wordt steeds complexer. Aan energieleveranciers de taak om hun klanten wegwijs te maken in de verschillende tarieven. Vattenfall heeft een digitale jaarrekening die bestaat uit meerdere lagen, waar je op kunt doorklikken. "Zo kom je steeds lager tot uiteindelijk een dagniveau met de verschillende uurprijzen. Daar krijgen we heel veel positieve feedback op."
In Nederland stijgt het aantal dynamische energiecontracten langzaam, maar gestaag. Hiermee kunnen consumenten profiteren van een lage energieprijs op momenten dat het aanbod hoog is. In Noorwegen heeft bijna iedereen een dynamisch energiecontract en daar zien de aanbieders dat het energieverbruik onder invloed van prijsprikkels verschuift. De situatie in beide landen is echter behoorlijk verschillend en kan niet zomaar één op één vergeleken worden, legt energiemarkt expert Anton Westra van Tibber uit.
Natuurlijk moeten er meer kabels de grond in om netcongestie het hoofd te bieden. Maar ondertussen zijn oplossingen ook te vinden in het flexibeler gebruik van het net. Bedrijven die flexibiliteit aanbieden vinden daarbij steeds vaker een enthousiaste afnemer in netbeheerders. Zij stellen zich volgens GOPACS-directeur Ranko Stojakovic ondernemender op dan voorheen. "Dat is een verandering die tijd kost, maar die ruimte op het net begint er echt al te komen."
