1 juli, 1 oktober en 1 januari 2027: in de woningbouw circuleert een rijtje belangrijke deadlines. Het zijn de laatste momenten waarop projectontwikkelaars voorrang kunnen krijgen op de gevreesde wachtlijst voor capaciteit op het elektriciteitsnet. Daarin krijgen ook gemeenten een rol, al is nog onduidelijk hoe zij concurrentie tussen projecten kunnen voorkomen.
Een paar jaar geleden was de energiehub het toverwoord. Ook bij ons op Lage Weide. Vijf bedrijven achter één slim energiemanagementsysteem, en de netcongestie zou verdampen. Inmiddels zijn we wat wijzer. De hub zoals we hem meestal tegenkomen ( een coöperatie met een GTO (groepstransportovereenkomst), beperkte flexibiliteit en groeiruimte voor een handvol deelnemers) is een nuttig instrument, maar geen antwoord op de schaal van het probleem. Hij is, in onze eigen woorden, beperkt congestieverzachtend. Winst op een postzegel, maar het net gaat er niet wezenlijk van open.
Door netcongestie dreigde de bouw van ruim vierduizend woningen inclusief scholen, winkels en andere voorzieningen in de Utrechtse nieuwbouwwijk Merwede jarenlange vertraging op te lopen. Maar dankzij een slim energiesysteem en één energiecontract voor de hele wijk kon de nieuwbouw toch doorgaan.
Hoewel netbewust bouwen het elektriciteitsnet kan ontlasten, krijgen netbewuste projecten geen voorrang bij de aanvraag van een netaansluiting boven projecten die conventioneel gebouwd worden.
De elektrificatie van de samenleving gaat sneller dan netbeheerders kunnen bijhouden. Door een gebrek aan netcapaciteit wachten steeds meer bedrijven en woonwijken op aansluiting. Netbewuste nieuwbouw kan volgens Alliander een deel van de problemen oplossen. Netbewust bouwen begint bij het energiesysteem en niet bij de wijk. Delen staat daarbij centraal, waarbij er geen plaats meer is voor onbegrensd verbruik. En dat vraagt ook een mentale omschakeling.
Netbewuste nieuwbouw zou een deel van de problemen rondom netcongestie kunnen oplossen, denkt netwerkbedrijf Alliander. In zo'n collectief energiesysteem staat 'delen' centraal en is er geen plaats meer voor ongelimiteerd energie consumeren. Dat vergt óók een mentale omschakeling. Dat zegt Maartje Brans, directeur innovatie bij Alliander, in de tweede aflevering van onze podcast ENTRA Focus.
