De moeilijke opgave bij schaarse netcapaciteit: solidair blijven. Want waarom krijgen zij wel een aansluiting en wij niet? En ook: als wij na jarenlang op de wachtlijst te hebben gestaan eindelijk die felbegeerde aansluiting krijgen om onze verduurzamingsplannen uit te voeren, waarom zouden we ons dan nog druk maken om netcongestie die anderen raakt?
Hoewel netbewust bouwen het elektriciteitsnet kan ontlasten, krijgen netbewuste projecten geen voorrang bij de aanvraag van een netaansluiting boven projecten die conventioneel gebouwd worden.
Oneindig lang wachten op een aansluiting op het stroomnet? Soms lijkt de gang naar de rechter nog de enige uitweg om toch aangesloten te worden of om de netbeheerder aansprakelijk te stellen voor oplopende kosten. In de meeste gevallen stelt de rechter de netbeheerder echter in het gelijk. De nieuwe Energiewet versterkt de positie van de netbeheerder ook nog eens. De vraag is dan ook wanneer procederen wél zin heeft en of het wenselijk is.
Netbeheerder Liander is een aanbesteding gestart voor regelbaar vermogen dat moet helpen om het elektriciteitsnet lokaal te ontlasten. Idealiter komt er een pool van tien partijen, die voor elke locatie telkens met elkaar in een "mini-competitie" uitmaken wie de installatie mag leveren. De installaties moeten mobiel zijn, zodat ze elders ingezet kunnen worden als ter plekke de netcongestie is opgelost. De aanbesteding is in totaal voor een vermogen tussen de 150 en 750 MW en heeft een looptijd van 10 jaar.
Straks wel nieuwe woningen, maar geen aansluiting voor de supermarkt of sociale voorzieningen in de wijk? Netcongestie vormt een bedreiging voor de leefbaarheid in nieuwbouwprojecten. Het vernieuwde prioriteringskader van ACM is strak en duidelijk, maar over de uitvoering ervan wordt nog volop gediscussieerd. Het dwingt gemeenten tot het zoeken naar alternatieve oplossingen in stroomvoorziening.
Om overbelasting van het elektriciteitsnet tegen te gaan willen de regionale netbeheerders prijsprikkels invoeren die bedrijven en instellingen stimuleren om hun verbruik te verschuiven naar minder drukke uren. Dat betekent dat de nettarieven variabel worden: duurder op drukke momenten van de dag en goedkoper op rustige momenten.
Netcongestie is een acuut probleem, terwijl netuitbreidingen nog wel even op zich laten wachten. Wie netcongestie op korte termijn wil bestrijden, moet daarom niet kiezen tussen capaciteitsbeperking, 'redispatch', tarieven of contracten, maar deze instrumenten slim combineren. Congestiemanagement wordt daarmee steeds meer een datagedreven optimalisatievraagstuk, waarin de rollen van netbeheerders, marktpartijen en beleidsmakers verschuiven.
