Gaat Nederland straks vier miljoen slimme meters met onderdelen uit China installeren? Dat lijkt vragen om problemen, juist nu in aanloop naar de Cyber Resilience Act (CRA) duidelijk is geworden hoe kwetsbaar zonnepaneelomvormers uit China voor het elektriciteitsnet kunnen zijn. De branche neemt inmiddels volop maatregelen. "Wij vragen om de hoogste standaarden voor omvormers."
We worden voortdurend gewaarschuwd voor totale uitval van vitale voorzieningen. Of dat nu komt door een cyberaanval of door piekbelasting op een overvol stroomnet. Wanneer het dan ook echt gebeurt, zoals dit voorjaar in Spanje, ontstaat er eerst saamhorigheid, gevolgd door diepe politieke verdeeldheid. Auteur Heidy van Beurden woont en werkt in Spanje en beschrijft de psychologische impact van die gebeurtenis.
De zonnestroomsector is nog altijd kwetsbaar voor cyberaanvallen door kwaadwillenden. Het is volgens Willem Westerhof van Bureau Veritas dan ook hoog tijd dat de sector serieus werk maakt van cyber security. Niet alleen om stroomzekerheid te waarborgen, maar vooral om te voorkomen dat een kleine, technische hack uitgroeit tot een grootschalige blackout met maatschappelijke, economische en fysieke consequenties. Bureau Veritas Cybersecurity pleit voor aanpassing van de regelgeving.
Fabrikanten en leveranciers en dienstenaanbieders van pv-systemen, thuisaccu's of andere elektrische apparatuur hebben vanuit de cloud soms wel honderden MW's onder de knop. Een hacker die zich hier toegang toe verschaft, kan in potentie het nationale energiesysteem volkomen plat leggen. Cybersecurity expert Harm van den Brink legt uit hoe dit in zijn werk gaat. Minder kwetsbaar wordt het systeem bij gedeeltelijke ontkoppeling uit de cloud, zegt hij.
Het Nederlandse bedrijfsleven is onvoldoende weerbaar als essentiële voorzieningen uitvallen, zoals stroom, telecom of andere ICT-diensten. Eén op de vijf bedrijven heeft hiervoor geen maatregelen getroffen, zo blijkt uit de Nederlandse Innovatie Monitor 2025. 'Wat als'- scenario's ontbreken vaak. Hoe wegen bedrijven de risico's af bij de keuze om wel of niet te investeren?
Dat het Europese energienetwerk met elkaar is verbonden, maakt het net flexibel, duurzaam, schaalbaar en efficiënt, maar ook kwetsbaar. Hoe kunnen we ons Europese energiesysteem beter beschermen tegen steeds slimmere cyberaanvallen? Het goede nieuws: we kunnen ons er tegen verdedigen. In dat geval is het wel goed waarschuwingen niet in de wind te slaan, zo vertelt Chris van 't Hof, directeur van DIVD.
Long-duration energy storage (LDES) wordt onmisbaar in een elektriciteitssysteem dat tijdens meerdaagse perioden met lage productie stabiel moet blijven functioneren. De gedetailleerde uitwerking van definities, tijdsduren en beloningsmechanismen kan wachten tot de zomer van 2026. Dan namelijk maakt het Verenigd Koninkrijk zijn definitieve projectselectie bekend in het eerste Europese LDES-programma. Die Britse parameters kunnen vervolgens worden benut om de Nederlandse systematiek te verfijnen. Wat wél nu nodig is, is duidelijk uitspreken dát LDES onderdeel wordt van het toekomstige energiesysteem en dat de afspraken hierover consistent en concreet moeten zijn, zodat investeerders, netbeheerders en overheden weten waar zij op kunnen rekenen.
